Trójstronne rozmowy. Zakończyło się spotkanie przywódców Chin, Rosji i USA – Xi Jinpinga, Władimira Putina i Donalda Trumpa. Do bezprecedensowych rozmów tych liderów doszło w chińskim Shenzhen na marginesie szczytu Wspólnoty Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC). Jednym z głównych tematów była sprawa wojny w Ukrainie. Niedługo po zakończeniu spotkania Trump odleciał z Shenzen. Rozmowy kuluarowe odbyły się w odizolowanym od reszty miasta kurorcie Kylin Villa u podnóża góry Qilin, w północno-wschodniej części Shenzhen. Rozpoczęło się z dwugodzinnym opóźnieniem. Wcześniej Trump oddzielnie spotkał się zarówno z Xi, jak i Putinem. Rosyjskiego zbrodniarza nazwał „swoim przyjacielem”.– Broń jądrowa to wiszący nad ludzkością miecz Damoklesa; powinna zostać całkowicie zakazana i doszczętnie zniszczona, by ostatecznie zbudować świat wolny od broni atomowej – oświadczył Xi Jinping, cytowany przez państwową agencję Xinhua. Podkreślił, że wojny nuklearnej nie da się wygrać ani nie wolno jej toczyć, dlatego należy podjąć wszelkie wysiłki, aby jej zapobiec oraz przestrzegać Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej z 1968 roku.Amerykański prezydent powiedział w przemówieniu otwierającym, że jednym z tematów pierwszego w historii spotkania liderów trzech państw będzie wojna między Rosją a Ukrainą.Trump: Myślę, że sprawy idą do przodu– Odbyliśmy już z prezydentem Putinem długą rozmowę na ten temat. Myślę, że sprawy idą do przodu – oświadczył Donald Trump. Amerykański przywódca rozmawiał bezpośrednio z Putinem w kuluarach APEC w czwartek przed południem. Wyraził przy tym nadzieję, że „obie strony konfliktu” chciałyby jego zakończenia, nie biorąc pod uwagę całkowicie odmiennego podejścia Moskwy i Kijowa.Podobną deklarację, dotyczącą poruszenia tematu rosyjskiej agresji na Ukrainę, Trump złożył przed wcześniejszym spotkaniem bilateralnym z Xi. Jak przekazał później resort dyplomacji ChRL obaj liderzy, oprócz kwestii dotyczących stosunków bilateralnych, „wymienili również poglądy na temat zagadnień międzynarodowych i regionalnych, będących przedmiotem wspólnego zainteresowania”.Do kwestii ukraińskiej odniósł się również Władimir Putin. Rosyjski dyktator przypomniał, że Rosja, Chiny i USA, jako państwa zwycięskie w II wojnie światowej, ponoszą wspólną odpowiedzialność za pokój. Wskazał też na konieczność ochrony systemu prawa międzynarodowego opartego na Karcie Narodów Zjednoczonych.Putin: Mamy wspólny interes– Nasze kraje mają wiele wspólnych interesów w rozwiązywaniu konfliktów regionalnych, w tym oczywiście konfliktu w Ukrainie – oświadczył Putin. Dodał, że mocarstwa łączą też interesy dotyczące walki z terroryzmem międzynarodowym i przestępczością zorganizowaną. W ocenie Putina państwa te powinny również omówić kwestie bezpieczeństwa żywnościowego i energetycznego.Władimir Putin, cytowany przez rosyjskie media, wyraził wcześniej nadzieję na „znaczne potencjalne korzyści” z rozmów. – Trump, Xi i ja mamy wspólne zainteresowania w zakresie rozwiązywania konfliktów – przekonywał rosyjski dyktator.Podczas rozmów toczonych w odizolowanym od reszty miasta kurorcie Kylin Villa Xi przedstawił cztery zasady relacji między wielkimi mocarstwami: wzajemny szacunek dla suwerenności i integralności terytorialnej, pokojowe współistnienie, współpraca przynosząca obopólne korzyści oraz stały dialog.Xi wzywa do odrzucenia zimnowojennej mentalnościWezwał do odrzucenia zimnowojennej mentalności, ostrzegł przed zrywaniem globalnych łańcuchów dostaw (tak zwanym decouplingiem) i argumentował, że Pekin, Moskwa i Waszyngton powinny wspólnie skłaniać strony konfliktów do rozwiązywania sporów środkami politycznymi i dyplomatycznymi.Po spotkaniu Putina, Trumpa i Xi w Shenzen Kreml opublikował wspólną deklarację przywódców. Znalazło się w niej między innymi zobowiązanie do zreformowania ONZ, „żeby organizacja mogła efektywniej reagować na światowe wyzwania”. Zadeklarowano również dążenie do niwelowania ryzyka wybuchu wojny jądrowej oraz do przeciwdziałania rozprzestrzenianiu nuklearnego arsenału.Nie wspomniano o toczących się konfliktach zbrojnych w Ukrainie i Bliskim Wschodzie. Przywódcy wspólnie za to skrytykowali Międzynarodowy Trybunał Karny i zgodzili się zwiększyć produkcję i sprzedaż produktów naftowych. Szczyt Wspólnoty Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC) w chińskim Shenzhen to pierwsze wydarzenie w historii, podczas którego przywódcy Stanów Zjednoczonych, Chin i Rosji zasiedli do bezpośrednich rozmów o globalnym bezpieczeństwie w formacie trójstronnym. Zakończony w czwartek dwudniowy szczyt w Shenzhen to trzecie spotkanie liderów APEC organizowane przez Chiny, po rozmowach w Szanghaju w 2001 roku i Pekinie w 2014 roku.Czytaj także: Sikorski o relacji Putina z Trumpem. „Ściskanie się wywołuje niepokój”