RAPORT

KORONAWIRUS: MAPY, STATYSTYKI, PORADY

W Łodzi otwarto wystawę o niemieckim obozie dla polskich dzieci

Nieletni więźniowie trafiali do obozu m.in. za drobne kradzieże, handel, jazdę tramwajami bez biletu, żebranie (fot. Archiwum IPN Oddział w Łodzi)
Nieletni więźniowie trafiali do obozu m.in. za drobne kradzieże, handel, jazdę tramwajami bez biletu, żebranie (fot. Archiwum IPN Oddział w Łodzi)

Wystawa plenerowa „Dzieci z Przemysłowej - niemiecki obóz w Łodzi (1942–1945)” stanęła we wtorek w parku im. Szarych Szeregów w sąsiedztwie Pomnika Martyrologii Dzieci. W 76. rocznicę likwidacji obozu ekspozycję udostępnił łódzki IPN.

80 lat temu zamknięto granice getta warszawskiego

80 lat temu, 16 listopada 1940 r., zamknięto granice getta warszawskiego. Stworzone przez Niemców w Warszawie, było największą zamkniętą „dzielnicą...

zobacz więcej

– Obóz dla polskich dzieci i młodzieży przy ul. Przemysłowej funkcjonował do końca okupacji niemieckiej w Łodzi, czyli do 19 stycznia 1945 roku. W związku z tą rocznicą w parku im. Szarych Szeregów w Łodzi będzie prezentowana wystawa „Dzieci z Przemysłowej – niemiecki obóz w Łodzi (1942–1945)”. Ekspozycja w trzech wersjach językowych – polskiej, angielskiej i niemieckiej – powstała staraniem Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Łodzi – poinformowała Kornelia Młynarczyk z łódzkiego IPN.

Na kilkudziesięciu planszach ustawionych w sąsiedztwie Pomnika Martyrologii Dzieci zaprezentowano tragiczną historię miejsca, po którym do czasów współczesnych nie zachowały się żadne ślady; w okresie powojennym na terenie obozu wybudowano bowiem osiedle mieszkaniowe.

Najbardziej wstrząsające są archiwalne fotografie małych więźniów i ich relacje. Ekspozycja zawiera też informacje o działaniu obozu. Nowością są przygotowane przez IPN kolorowe rekonstrukcje obozowych budynków oraz mapy powstałe na podstawie zdjęć Łodzi z okresu wojny i fotografii lotniczych wykonanych niedługo po wojnie.

Historia obozu przy ul. Przemysłowej


Utworzony w połowie 1942 r. obóz przy ul. Przemysłowej znajdował się wewnątrz żydowskiego getta. Przeznaczony był dla dzieci i młodzieży polskiej od 6. do 16. roku życia, ale jak potwierdzają świadkowie w relacjach zebranych przez Ośrodek „Karta”, w praktyce więźniami były także młodsze, nawet kilkumiesięczne dzieci.

Gest i decyzja wzbudzające szacunek – Deklaracja Bundestagu o polsko-niemieckiej historii

30 października Bundestag przyjął uchwałę o „stworzeniu w godnym miejscu w Berlinie miejsca poświęconego polskim ofiarom II wojny światowej i...

zobacz więcej

Nieletni więźniowie trafiali do obozu m.in. za drobne kradzieże, handel, jazdę tramwajami bez biletu, żebranie. Umieszczano w nim także dzieci pochodzące z rodzin, które odmówiły podpisania volkslisty czy też osób zesłanych do obozów lub więzień, a także młodzież podejrzaną o uczestnictwo w ruchu oporu.

Obóz nazwany „Małym Auschwitz”


Dzieci przetrzymywane były w prymitywnych warunkach, pracowały przy remontach i budowie baraków oraz wykonywały prace na potrzeby obozu i wojska, robiąc m.in. kosze wiklinowe na amunicję i szyjąc chlebaki. Na młodych więźniach przeprowadzano badania rasowe, których efektem było przeznaczanie niektórych z nich do germanizacji i do wywozu do Niemiec.

Z powodu wysokiej śmiertelności więzionych obóz nazywany był „Małym Auschwitz”. Funkcjonował do końca okupacji niemieckiej w Łodzi, czyli do 19 stycznia 1945 r. Wówczas w obozie przebywało ponad 800 małoletnich więźniów.

Czytaj także: Prezes IPN: Auschwitz to miejsce, gdzie zło ostatecznie nie zwyciężyło

Były więzień: Auschwitz tuptał małymi kroczkami, aż stało się to, co stało się tutaj

– Jestem jednym z nielicznych żyjących, którzy byli w tym miejscu niemal do ostatniej chwili przed wyzwoleniem. 18 stycznia zaczęła się moja tzw....

zobacz więcej

Wszelkie pozostałości po obozie uległy zniszczeniu


Jak informuje IPN, po zakończeniu II wojny światowej pamięć o niemieckim obozie pracy dla polskich dzieci w Litzmannstadt Ghetto zaczęła słabnąć, a niemal wszelkie pozostałości po nim uległy zniszczeniu. Z początkiem lat 60. ub. wieku wraz z budową osiedla mieszkaniowego zatarto jego granice. Przetrwał jedynie budynek dawnej komendy przy ul. Przemysłowej.

W grudniu 1970 r. zatrzymano w Łodzi byłą funkcjonariuszkę obozową Eugenię Pol vel Genowefę Pohl, która pracowała w obozie od 1943 r. Sądzono ją w latach 1972–75 i na podstawie zebranego materiału skazano na 25 lat więzienia.

W maju 1971 roku dla uczczenia pamięci dzieci więzionych i zamordowanych w obozie w Parku im. Szarych Szeregów odsłonięto pomnik „Pękniętego Serca”, który obecnie jest poddawany kompleksowej renowacji. Ośmiometrowy pomnik przypomina pęknięte serce, do którego przytula się mały, chudy chłopczyk. W sercu widoczna jest pusta przestrzeń mająca kształt dziecka.

Czytaj także: „Te metody bandyckie muszą obudzić gniew”. 81. rocznica nalotu dywanowego Luftwaffe na Warszawę 

źródło:

Zobacz więcej