RAPORT

KORONAWIRUS: MAPY, STATYSTYKI, PORADY

Studenci powiedzieli komunistom „Nie”. 40 lat temu powstało NZS

Po wprowadzeniu stanu wojennego NZS zostało zdelegalizowane, a wielu jego działaczy aresztowanych (fot. IPN)

40 lat temu, 22 września 1980 roku, na Uniwersytecie Gdańskim utworzono Tymczasowy Komitet Założycielski Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Władze komunistyczne zezwoliły na rejestrację organizacji dopiero 17 lutego 1981 roku, po strajku studentów.

Powołano Radę Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL

Minister Sprawiedliwości Zbigniew Ziobro powołał Radę Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL. Ma ona zajmować się nadzorowaniem...

zobacz więcej

Pierwszy przewodniczący Zrzeszenia Jarosław Guzy wskazał, że powstanie NZS-u było naturalnym procesem po strajku stoczniowców. – Jej źródeł trzeba szukać kilka lat wcześniej, kiedy pojawił się po śmierci Stanisława Pyjasa w Krakowie Studencki komitet Solidarności i jednym z postulatów było powołanie zależnej organizacji studenckiej – powiedział Polskiemu Radiu.

Guzy podkreślił znaczenie Niezależnego Zrzeszenia Studentów w przełamaniu monopolu komunistycznych organizacji na uczelniach. – Nam chodziło o reformę studiowania, o reformę uczelni, o autonomię uczelni, o wyzbycie się całej, ideologicznej, politycznej presji, jakiej poddane były uczelnie, podobnie jak całe życie w kraju – wyjaśnił.

Dodał, że te cele przyświecały także podczas strajku na uczelni, który trwał do stanu wojennego. – Walczyliśmy z większością środowiska akademickiego, mając za sojuszników w nowo wybranych rektorów, którzy utworzyli konferencję rektorów – wskazał.

NZS było ważnym elementem przemian po roku 1980 i odniosło ważne sukcesy. – Udało się zreformować uczelnie, które już nie wróciły już do tego stanu podporządkowania władzy państwowej. Ustawa o szkolnictwie wyższym, o którą walczyliśmy przeszła prawie w niezmienionym kształcie i kilka lat zapewniała w latach 80. dużą swobodę funkcjonowania na uczelni zarówno kadrze naukowej, jak i studentom – wyliczał Guzy.

Niezależny Zrzeszenie Studentów zdominowało życie uczelni po 1981 roku. Rektorami zostawali kandydaci popierani przez Zrzeszenie, organizacja była liczniejsza niż Socjalistyczny Związek Studentów Polskich.

W ramach NZS-ów działały samorządy studenckie, które miały realizować postanowienia stowarzyszenia na uczelniach. W czasie stanu wojennego Niezależne Zrzeszenie Studentów zeszło do podziemia. Organizacja została ponownie zalegalizowana we wrześniu 1989 roku.

źródło:
Zobacz więcej