Za „ostateczną normalizacją” i ożywieniem relacji Warszawy i Moskwy opowiedzieli się w czwartek szefowie MSZ Polski i Rosji. Radosław Sikorski i Siergiej Ławrow rozmawiali m.in. o sprawie Katynia, współpracy gospodarczej oraz małym ruchu granicznym z Obwodem Kaliningradzkim.
Ławrow, który był gościem – na zaproszenie Sikorskiego – corocznej narady ambasadorów, podkreślił, że stosunki między Polską i Rosją obecnie rozwijają się bardzo intensywnie.
– Zawdzięczamy to nie tylko tej strasznej tragedii, która się wydarzyła i w jakiś sposób połączyła nasze narody, ale uważam, że przyczyna jest głębsza – ocenił.
Według szefa rosyjskiego MSZ są to „głębsze powiązania i wzajemna chęć Polaków i Rosjan do współpracy i do tego, by żyć w normalnych stosunkach, budując głębokie relacje międzyludzkie”.
Ławrow przypomniał, że już wcześniej z szefem polskiej dyplomacji umówili się, że będą dążyć do ożywienia mechanizmów współpracy dwustronnej.
– Te uzgodnienia skutecznie realizujemy. Wznowiliśmy prace Komitetu ds. Strategii i Stosunków Polsko-Rosyjskich – mówił. Dodał, że uzgodnili, iż kolejne posiedzenie komitetu odbędzie się w październiku.
Poinformował, że prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew przyjął zaproszenie prezydenta Bronisława Komorowskiego do złożenia wizyty w Polsce i obecnie trwają prace nad ustaleniem terminu tego spotkania.
Także Sikorski wyraził zadowolenie z powodu spodziewanej wizyty w Polsce Miedwiediewa.
– Bardzo się też cieszymy na wizytę prezydenta Rosji w Polsce i przygotowujemy pakiet porozumień, które, mam nadzieję, podpiszemy w obecności prezydentów – powiedział.
Szef MSZ podkreślił, że Rosja jest „naszym dużym sąsiadem”, strategicznym partnerem Polski i ważnym partnerem Unii Europejskiej.
– A pan minister Ławrow jest jednym z najdłużej urzędujących ministrów spraw zagranicznych na świecie. Jest cenionym rozmówcą w Waszyngtonie, w Berlinie, czy Londynie – zaznaczył Sikorski.
Jak dodał, tym bardziej cieszy się, że polscy ambasadorowie, którzy przygotowują się do prezydencji Polski w Unii Europejskiej w przyszłym roku, „mieli sposobność do wysłuchania u źródła, stanowiska Rosji w kluczowym sprawach światowych”.
Także szef rosyjskiego MSZ wyraził zadowolenie ze spotkania z polskimi ambasadorami.
– Uważam te spotkanie za bardzo pożyteczne, zauważyłem żywe zainteresowanie ze strony polskich ambasadorów, co do rozwoju stanowiska Polski w kluczowych sprawach. W przyjacielskiej atmosferze, bardzo szczerze mówiliśmy o wszystkim. Chciałbym, aby taki dialog na różnych szczeblach, w różnych formatach był kontynuowany – zaznaczył Ławrow.
Dokumenty katyńskie i smoleńskie
W polsko-rosyjskich rozmowach nie zabrakło odniesień do kwestii historycznych.
– Pan minister powiedział, że nasze stosunki, pojednanie między naszymi narodami, powinno się odbywać na bazie prawdy. Zgadzamy się z tym i dlatego tak nas cieszy deklaracja pana ministra, że w Rosji kontynuowana jest praca nad odtajnieniem dokumentów katyńskich – mówił Sikorski.
Ławrow zaznaczył, że sprawę Katynia osobistą kontrolą objął prezydent Miedwiediew i to na jego polecenie strona rosyjska stara się wykonać „jak najwięcej dodatkowych kroków”, biorąc pod uwagę duże znaczenie narodowe i polityczne dla tego problemu w Polsce.
– I na polecenie prezydenta odtajniane są kolejne dokumenty dotyczące tej sprawy – podkreślił Ławrow.
– Przy wszystkich szczegółach, które mogą nas trochę różnić, końcowy cel dla Polski i Rosji jest jeden – wszyscy chcemy prawdy – podkreślił Ławrow.
Obaj ministrowie zapowiedzieli również, że Polska wkrótce dostanie kilkaset tysięcy stron dokumentów dotyczących katastrofy prezydenckiego samolotu pod Smoleńskiem. A Siergiej Ławrow zapowiada, że będą to „bardzo ważne dokumenty”.
Szef rosyjskiej dyplomacji ocenił, że współpraca między rosyjskimi i polskimi specjalistami, którzy badają katastrofę smoleńską jest bezprecedensowa.
– Robimy więcej niż przewidują zasady ICAO, konwencji chicagowskiej czy umowy o wzajemnej pomocy prawnej. (...) Polscy eksperci od samego początku brali udział we wszystkich czynnościach procesowych. Jesteśmy w ciągłym kontakcie. Dziś mówiliśmy o tym, jak można byłoby przyśpieszyć te procedury – powiedział Ławrow.
– Nie będę wchodził w szczegóły, ale mogę powiedzieć, że te materiały, które już zostały przekazane stronie polskiej pozwalają odpowiedzieć na zasadnicze pytania w sprawie tej katastrofy – powiedział Ławrow.
Podróże bez wiz
Jedną z form intensyfikacji wzajemnych relacji obywateli Polski i Rosji ma być rozszerzenie strefy bezwizowej na Obwód Kaliningradzki.
Sikorski był pytany przez rosyjskich dziennikarzy, czy rozszerzenie strefy bezwizowej na cały obszar Obwodu Kaliningradzkiego może przyspieszyć zniesienie wiz pomiędzy Unią a Rosją. Sikorski wyraził nadzieję, że tak.
Przypomniał, że obecnie funkcjonuje już umowa o małym ruchu granicznym z Ukrainą.
– Wbrew niektórym obawom obywatele Ukrainy przestrzegają warunków podróżowania w Polsce w strefie przygranicznej, co będzie ważnym argumentem na rzecz dalszej liberalizacji wizowej w relacjach między Unią a Ukrainą – powiedział.
Dodał, że jest przekonany, że podobnie będzie, jeśli zostanie wdrożona umowa o małym ruchu granicznym dotycząca Kaliningradu i polskich województw granicznych.
Sikorski podkreślił, że Polska pragnie ustanowienia ruchu bezwizowego ze wszystkimi swoimi sąsiadami. Warto pamiętać o tym – jak mówił – że dużo zależy od samych tych państw.
– Bo wola polityczna to raz, a wypełnienie warunków technicznych to dwa – zaznaczył.
– Bardzo doceniamy konsekwentną pracę Polski, stanowisko dotyczące zniesienia wiz w ruchu pomiędzy Rosją a Unią Europejską – powiedział Ławrow. Jak dodał, strona polska i rosyjska uzgodniła konkretne kroki, żeby jak najszybciej podpisać porozumienie, które znacznie ułatwi podróżowanie obywateli Obwodu Kaliningradzkiego i odpowiednich regionów Polski.
Sikorski podczas konferencji prasowej ocenił, że liczna obecność polskich
mediów na jego wspólnej konferencji prasowej z Ławrowem świadczy o tym, że
„między Polską, a Rosją różnie bywa, czasami mamy rozbieżne oceny i sprzeczne
interesy, ale nigdy nie jesteśmy sobie obojętni”.