Komórki jajowe i plemniki zostały wyprodukowane w laboratorium w badaniu, które może zmienić obraz rodzicielstwa. Za kilka lat może to doprowadzić do powstania dziecka, które będzie miało… jednego rodzica. Czy naukowcy nie „wchodzą w kompetencje” matki natury?
Wyniki tego badania torują drogę dla leczenia bezpłodności i pomogłyby tym, którzy np. po leczeniu raka nie mogą mieć swoich biologicznych dzieci. Przełomowe badanie przeprowadzili naukowcy z Uniwersytetu Stanforda, a współfinansował je rząd USA.
Oczywiście, całe badanie budzi pewne wątpliwości i przede wszystkim kwestie moralne. Być może dzięki niemu możliwe będą narodziny dzieci przy użyciu całkowicie nienaturalnych środków. Kobieta i mężczyzna już nie będą potrzebni w tym procesie.
Przeciwnicy twierdzą, że nie można wtrącać się w takie sprawy i majstrować przy podstawowych fundamentach życia ludzkiego. Ostrzegają, że korzyści, wynikające z leczenia bezpłodności, nie wyrównują ryzyka zniszczenia relacji rodzinnych.
Badanie przybliża także możliwość stworzenia „cudownej pigułki”, która spowoduje opóźnienie menopauzy, pozwalając kobietom ciszyć się urokami macierzyństwa o wiele dłużej.
Komórki macierzyste na ratunek
Badanie opiera się na komórkach macierzystych, które w tej chwili wykorzystuje się często jako „zestaw pierwszej pomocy” dla naszych organizmów. Naukowcy z Uniwersytetu Stanforda w Kalifornii odkryli właściwą miksturę środków chemicznych i witamin, która sprawia, że komórki takie stają się jajeczkami i nasieniem.
To właśnie z takich komórek rozwijają się dojrzałe gamety niezbędne do poczęcia dziecka. Embrionalne komórki macierzyste pobrano od zarodków powstałych w wyniku sztucznego zapłodnienia.
Plemniki mają główki i krótkie witki, ale są na tyle dojrzałe, że mogą zapłodnić jajeczka.
Komórki jajowe nie były całkowicie dojrzałe, ale i tak były rozwinięte o wiele bardziej, niż w jakichkolwiek wcześniejszych badaniach.
Amerykańscy naukowcy wykorzystali teraz komórki pobrane od zarodków zaraz po poczęciu, ale mają nadzieję, że uda im się powtórzyć ten proces wykorzystując fragmenty skóry.
Komórki skórne miałyby być najpierw wystawione na działanie mieszanki, która ma za zadanie cofnąć ich zegar biologiczny i „odmłodzić” je do stanu embrionalnego. Następnie zostaną przekształcone w plemniki i komórki jajowe. Tworzenie ich z komórek własnej skóry znaczy też, że ryzyko odrzucenia laboratoryjnie wyprodukowanych komórek rozrodczych, byłoby naprawdę minimalne.
Lek na bezpłodność
Wyniki przełomowego badania mogą przyczynić się do ustalenia przyczyn niepłodności niewiadomego pochodzenia i stworzenia nowego leku dla osób, które nie mogą mieć dzieci. Co więcej, mogą doprowadzić do poznania genezy wielu defektów wrodzonych i zaburzeń chromosomalnych u płodu. „Badanie to otwiera przed uczonymi możliwość badania tego, co dotychczas uważano za ukryte stadium rozwoju człowieka” uważa, Susan B. Shurin z National Institutes of Health, które częściowo sfinansowało ten projekt.
Rita Reijo Pera, z Centre for Human Embryonic Stem Cell
Research na Uniwersytecie Stanforda, wierzy, że niepłodność będzie można wyleczyć już za pięć lat. Przyznaje jednak, że wykorzystanie sztucznych plemników i komórek jajowych budzi wiele kontrowersji.
Dr Peter Saunders, z Chrześcijańskiego Towarzystwa Medycznego w USA, twierdzi, że zapłodnienie in vitro powinno być zarezerwowane dla małżeństw. „Pojawia się pytanie, czemu tworzymy sztuczne gamety i każdego roku dokonujemy 200 tys. aborcji?”, pyta.
Wyniki badania opublikowano w magazynie „Nature”.
