Powodem przenikliwych mrozów panujących w Europie jest kurczenie się powłoki lodowej pokrywającej Ocean Arktyczny. Właśnie tam skutki globalnego ocieplenia są najbardziej widoczne – pisze magazyn „The Independent”.
W ocenie naukowców z Niemiec, USA i Rosji stopienie powłoki lodowej na Morzu Barentsa i Karskim zakłóciło skomplikowane systemy przemieszczania się powietrza. Topniejące lody Oceanu Arktycznego odsłoniły duże połacie wód, normalnie pokrytych lodem, wystawiając je na działania atmosferyczne.
Utrata arktycznego lodu może mieć wpływ na rozwój wyżów barycznych – obszarów wysokiego ciśnienia, w których najwyższe ciśnienie jest w środku układu – nad północną Rosją, przynoszonych przez bardzo zimne wiatry z Arktyki i Syberii do Europy Zachodniej.
„Independent” podaje, że u podłoża mroźnych wiatrów wiejących nad Europą, może tkwić intensywny antycyklon, czyli wirowy układ wiatrów w obrębie wyżu – „Niektórzy klimatolodzy sądzą, że powodem jest brak morskiej czapy lodowej, która stopiła się wskutek globalnego ocieplenia” – czytamy.
–
Wolne od lodu obszary oceanu działają jak grzejnik, ponieważ woda jest cieplejsza niż arktyczne powietrze nad nią. Sprzyja to tworzeniu się obszarów podwyższonego ciśnienia atmosferycznego, kierujących mroźne powietrze ku Europie – sądzi prof. Stefan Rahmstorf z Poczdamu.
–
Ktokolwiek sądzi, że kurczenie się warstwy lodu na powierzchni odległego oceanu nie ma żadnego znaczenia, może się mylić. System klimatyczny opiera się na skomplikowanych wzajemnych powiązaniach. Na Morzu Karskim oraz Morzu Barentsa może występować silne sprzężenie zwrotne – uważa Władimir Pietuchow, który z Władimirem Siemionowem w 2009 roku prowadził badania nad klimatem.
Według uczonych z amerykańskiego ośrodka gromadzenia danych na temat śniegu i lodu w Boulder w Colorado, powłoka lodowa pokrywająca Morza Karskie i Barentsa była tej zimy wyjątkowo cienka. Dlatego też temperatura powietrza nad wodami obu mórz była wyższa od średniej.
„Naukowcy ustalili, że w miarę jak powłoka lodowa niknie z oceanu, uwalnia się duża ilość ciepła i przenika do zimnego powietrza nad nim, powodując wznoszenie powietrza. Ruch ten destabilizuje atmosferę i zmienia proporcję ciśnienia barycznego między Arktyką a regionami na jej południowych obrzeżach, co ma wpływ na układ wiatrów” – tłumaczy „The Independent”.
