„Lubię życie i lubię ludzi”

– Moja recepta na życie jest receptą umiarkowanego realisty-optymisty. Lubię życie i lubię ludzi, lubię ludzi takimi, jakimi są – powiedział Władysław Bartoszewski podczas swojego jubileuszu. Podkreślił także, że bardzo lubi młodych ludzi, bo oni są przyszłością.

Jubilat mówił o ciągłości pokoleń między tymi, którzy są przyszłością, a tymi, którzy są przeszłością – Oby z tego łańcucha pokoleń wyciągać dobre doświadczenia z poprzedniego ogniwa oraz starać się zrozumieć przyczyny złych, błędnych działań i omijać je – podkreślił.

Bartoszewski przypomniał, że pierwszą książką jaką wydał w Trzeciej Rzeczpospolitej była publikacja zatytułowana „Warto być przyzwoitym” (taki tytuł nadano uroczystości na Zamku Królewskim) – Myślę, że po kilkudziesięciu latach nie zmieniłem zdania i nie zdążę już go zmienić na tym świecie, że trzeba odróżniać pojęcia wartości i opłacalności. Na pewno warto być przyzwoitym, a czy to się dorywczo opłaca, to już zupełnie inna sprawa – mówił jubilat.

Odnosząc się do swoich innych tekstów podkreślił, że niczego co napisał nie żałuje – Do największych radości mojego życia publicznego, ale i osobistego zaliczam, że nie żałuję ani jednego słowa od strony niewierności czy rozmijania się z wartościami – zaznaczył.

Profesor Bartoszewski podziękował za wszystkie słowa, które padły podczas uroczystości.

Życzenia od premiera i prezydenta

– Szanowny Jubilacie, panie ministrze, Władku kochany – takimi słowami prezydent Bronisław Komorowski zwrócił się do jubilata. – Twój wybitny przyjaciel Jan Nowak-Jeziorański powiedział, że nie zna drugiego takiego człowieka, który miałby taki bogaty i piękny życiorys. Życiorysu nie dostaje się, nie kupuje się w sklepie, trzeba go samemu wykuć, wyrąbać idąc przez niełatwą rzeczywistość – mówił prezydent.

Życzył profesorowi „Plurimos annos” (wielu lat). Wręczył Bartoszewskiemu medal z jego wizerunkiem i napisem: „Temu, który odważył się być niepokorny”.

Jak zaznaczył, Bartoszewski zawsze w życiu kierował się „niesłychanie silną busolą, kompasem, który pokazuje, gdzie jest słuszna sprawa, słuszna strona” – Nie wszystkim się to udawało. Tobie Władku udało się przez tyle, tyle lat stawać po stronie słusznej sprawy – podkreślił Komorowski.

– Jest pan bezcennym dobrem nie tylko narodowym, ale też bezcennym dobrem w życiu wielu z nas. Część z nas wchodzi w wiek, kiedy traci się naturalne drogowskazy, takie jak dziadkowie, czy rodzice. Ale my jesteśmy szczęściarzami, bo mamy pana – mówił premier Donald Tusk, podczas uroczystości na Zamku Królewskim.

Rozpoczynając swoje wystąpienie, premier zaznaczył, że na tle takiej biografii jak Bartoszewskiego, wszystkie słowa wypadają blado. Tusk zwrócił się do państwa Bartoszewskich – Droga pani Zofio, panie Władysławie, my wszyscy was po prostu bardzo kochamy – podkreślił.

Życzenia od Merkel, Sarkozy'ego i Peresa

Listy z życzeniami dla Władysława Bartoszewskiego przesłali prezydenci Francji, Austrii i Izraela, a także kanclerz Niemiec. Telegram gratulacyjny przekazał też papież Benedykt XVI.

Kanclerz Niemiec Angela Merkel podkreśliła wkład Bartoszewskiego w stan stosunków polsko-niemieckich, które są dzisiaj o wiele lepsze niż kiedykolwiek wcześniej – „Uosabia pan gotowość do pojednania, współpracy ukierunkowanej na przyszłość, mimo doznanych krzywd i wielu przeciwności”.

„Pozwalam sobie skorzystać z tej okazji i złożyć panu hołd, jako Europejczykowi z przekonania (...). Był pan jednym z pierwszych, którzy zrozumieli, że Europa to przede wszystkim pojednanie” – napisał Nicolas Sarkozy. Jego zdaniem, Bartoszewski należy do ludzi, którzy uratowali honor Europy „w najczarniejszych dniach jej dziejów” i powinien być wzorem dla wszystkich młodych Europejczyków.

Prezydent Izraela, Szimon Peres podkreślił, że nazwisko Bartoszewskiego jest w Izraelu synonimem wielkiego przyjaciela, człowieka honoru i godności. – „Jestem dumny, że mogę cię zaliczać do moich przyjaciół” – zaznaczył w liście.

„Cenimy pana jako wspaniałą osobowość, wielkiego europejczyka i niepodważalnego świadka czasu przeciwko dyktaturze i za humanizmem” – zadeklarował z kolei prezydent Austrii, Heinz Fischer.

Uroczystości w całym kraju

Poza uroczystością na Zamku Królewskim, pod koniec miesiąca – 28 lutego w warszawskim kinie Kultura odbędzie się uroczysta premiera filmu pod tytułem: „Bartoszewski-Droga”, w reżyserii Artura Więcka.

Zaplanowano także uroczystości w innych miastach Polski, między innymi 23 lutego we Wrocławiu odbędzie się uroczyste posiedzenie Rady Miasta. Zostanie również otwarta wystawa okolicznościowa.

Minister, ambasador, senator

Władysław Bartoszewski urodził się w 19 lutego 1922 r. w Warszawie. Po 1989 roku był dwukrotnie ministrem spraw zagranicznych, ambasadorem w Austrii, senatorem IV kadencji, a obecnie pełni funkcję sekretarza stanu i pełnomocnika do spraw relacji międzynarodowych w kancelarii premiera Donalda Tuska.

Jest niezłomnym orędownikiem dialogu polsko-niemieckiego i polsko-żydowskiego. Pełni funkcję przewodniczącego Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej przy premierze.

Ceniony historyk

To też ceniony historyk okresu Powstania Warszawskiego oraz losu polskich Żydów. W okresie okupacji hitlerowskiej był więziony w hitlerowskim obozie zagłady Auschwitz-Birkenau. Działał w Radzie Pomocy Żydom „Żegota”. Jako żołnierz Armii Krajowej walczył w Powstaniu Warszawskim. W latach PRL działał w opozycji demokratycznej.

Wykładał na uniwersytetach w Monachium, Eichstaett i Augsburgu. Napisał ponad 40 książek, jest autorem ponad 1500 opracowań i artykułów naukowych, głównie na temat okupacji hitlerowskiej, zagłady Żydów, stosunków polsko-niemieckich i polsko-żydowskich oraz roli intelektualistów w polityce.

Wygłosił szereg odczytów i referatów na różnorodnych forach międzynarodowych, komentując doświadczenia osobiste, snując refleksje na najważniejsze tematy, o odwadze, osądzaniu innych, przyjaźni, uczciwości czy ludzkiej przyzwoitości.

Wiele odznaczeń

Otrzymał wiele prestiżowych nagród i wyróżnień, w tym najwyższe polskie odznaczenie państwowe, Order Orła Białego. Wyróżniono go także Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Wielkim Krzyżem Zasługi Orderu Republiki Federalnej Niemiec oraz Austriackim Krzyżem Honorowym w Nauce i Sztuce I klasy.

Posiada tytuł profesora uniwersytetu w Bambergu, jest też doktorem honoris causa wielu uniwersytetów, między innymi w: Warszawie, Wrocławiu, Marburgu, Uniwersytetu Żydowskiego w Baltimore, a także honorowym obywatelem kilku polskich miast, jak również honorowym obywatelem państwa Izrael.

W ubiegłym roku został powołany przez prezydenta Bronisława Komorowskiego w skład Kapituły Orderu Orła Białego. Wkrótce objął funkcję Kanclerza Orderu.